O autorze
Barbara Dolniak z wykształcenia jest prawnikiem, absolwentką Wydziału Prawa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Przez ponad dwadzieścia pięć lat wykonywała zawód sędziego. Jej specjalnością jest prawo cywilne. Obecnie jest Wicemarszałkiem Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z ramienia Komitetu Wyborczego Nowoczesna Ryszarda Petru.

Poza pracą zawodową, od lat angażuje się w działalność charytatywną i na rzecz społeczności lokalnej. Jest Patronem Honorowym Fundacji im. Grzegorza Dolniaka „Sportowa Szansa”, która wspiera młodych sportowców.

Facebook

Czego chce Krajowa Rada Sądownictwa?

Najważniejszą rolą i zarazem podstawowym zadaniem Krajowej Rady Sądownictwa jest stanie na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Zostało to wyrażone wprost w treści art. 186 Konstytucji.

Najważniejszą rolą i zarazem podstawowym zadaniem Krajowej Rady Sądownictwa jest stanie na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Zostało to wyrażone wprost w treści art. 186 Konstytucji.



Krajowa Rada Sądownictwa pojawiła się w naszym życiu publicznym w 1989 roku, po Okrągłym Stole. Powstała jako strażnik i gwarant niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Znalazła swe konstytucyjne podstawy już w 1989 roku, które Konstytucja z 1997 roku znacznie rozbudowała.

Znaczenie prawne formuły użytej w art. 186 ust. 1 Konstytucji polega po pierwsze, na podkreśleniu aksjologicznej rangi obu wspomnianych w nim zasad. Używając określenia „stoi na straży” tak naprawdę zarezerwowanego w Konstytucji dla ochrony wartości o podstawowym znaczeniu dla istnienia państwa, nie tylko dano wyraz szczególnej ważności niezależności sądów i niezawisłości sędziów, ale też obowiązkowi do otoczenia ich ochroną.

Po drugie, określenia „stoi na straży” nie można rozumieć tylko w jego obronnym aspekcie, tzn. jako orientującego zadania Rady jedynie na przeciwdziałaniu naruszeniom niezależności sądów i niezawisłości sędziów. W praktyce równie bowiem ważne jest zapewnienie Radzie udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących sądów i sędziów tak, aby usunąć możliwość pojawienia się owych naruszeń. Chodzi zwłaszcza o decyzje personalne dotyczące sędziów.

Dzisiejsze pojmowanie zasad niezależności i niezawisłości wyklucza pozostawienie władzy wykonawczej swobody decyzji w sprawach powoływania, awansowania, czy przenoszenia sędziów.

Dlatego właśnie ranga tego organu została podniesiona do poziomu konstytucyjnego. Dlatego właśnie skład KRS jest uregulowany w Konstytucji i politycy nie mają tam większości.

Koncepcja trójpodziału władzy na sądowniczą, wykonawczą i ustawodawczą, ma w swoim założeniu zapewnić wzajemne równoważenie się władz oraz zapobiegać sytuacji przejmowania funkcji sądów przez władzę wykonawczą i ustawodawczą. Podział władzy oraz zasada wzajemnego równoważenia się i hamowania zapobiegają nadużywaniu władz.

Zasada trójpodziału władzy nie eliminuje powiązań władzy sądowniczej z władzą wykonawczą i ustawodawczą, aczkolwiek musi zostać zachowana odrębność i niezależność władzy sądowniczej. Istniejące powiązania nie mogą w żaden sposób ingerować w jej istotę, nie mogą pozbawiać sądów niezależności, a sędziów przymiotu niezawisłości.

Takie odseparowanie władzy sądowniczej wynika z powierzenia sądom szczególnego zadania, jakim jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości. Procedura wyboru sędziów jest ściśle określona i ma ustalone ustawowo jasne kryteria, aby Rada mogła wybrać najlepszego spośród kandydatów.

I to właśnie jednym z podstawowych i najważniejszych zadań Krajowej Rady Sądownictwa jest przedstawienie Prezydentowi wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowiska sędziowskie. Wyboru tych osób dokonuje jednak Rada, przedstawiając Prezydentowi kandydatury do ich powołania. To na Krajowej Radzie Sądownictwa spoczywa obowiązek i odpowiedzialność za wybór osób na stanowisko sędziego.

Takiej osoby nie może wybierać żaden inny organ. W szczególności nie może być to organ władzy wykonawczej. Prezydent nie posiada uprawnienia do wyboru osób mających wejść w poczet środowiska sędziowskiego, a jedynie powołuje na stanowisko sędziego osoby wybrane przez KRS.

Tym bardziej niezrozumiała jest ostatnia odmowa Prezydenta powołania na stanowiska sędziowskie kandydatów przedstawionych przez Krajową Radę Sądownictwa. To nie jest skorzystanie przez Prezydenta z wynikającego z Konstytucji prawa do powołania na stanowisko sędziego kandydata wybranego przez Radę, ale arbitralna odmowa bez żadnego uzasadnienia. Tym samym kandydat nie znając uzasadnienia, nie wie nawet, dlaczego nie został powołany. Co przytoczyć mógłby w odwołaniu do sądu, skoro nie zna przyczyn odmowy?

Sprawnie działający wymiar sprawiedliwości oraz niezależne od władzy wykonawczej i ustawodawczej sądownictwo to fundament ochrony podstawowych praw i wolności obywateli. To podstawa państwa, na której opiera się nasza demokracja.

Stojąc na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów Krajowa Rada Sądownictwa apeluje o wprowadzenie stabilnego porządku ustrojowego sądownictwa, a także zorganizowanie odpowiedniego forum dyskusyjnego poprzedzającego sformułowanie konkretnych projektów regulacji prawnych.

Krajowa Rada Sądownictwa wnosi o przyjęcie jako zasady, że proces reformowania sądów poprzedzony będzie wszechstronnymi konsultacjami, nie tylko z podmiotami uczestniczącymi w procedurze legislacyjnej, ale także ze środowiskiem sędziowskim.

Rada wnosi też o zaprzestanie traktowania prawa jako narzędzia bieżącej polityki i o uznanie faktu, że sądy i sędziowie są apolityczni, a nie nasi lub wasi. W związku z tym Rada wnosi o wprowadzenie istotnych zmian w zakresie funkcjonującego obecnie systemu zewnętrznego nadzoru administracyjnego nad działalnością sądów, który sprawowany jest przez Ministra Sprawiedliwości.

Postulatów zmian, zgłaszanych przez Krajową Radę Sądownictwa, a dotyczących m.in. usprawnienia działalności sądów, ale także zapewniających należytą pozycję wymiaru sprawiedliwości, jest znacznie więcej.

KRS i sędziowie chcą zreformowania sądownictwa. Jednak projekty ustaw w tym zakresie przygotowywane są przez obecnie rządzącą większość bez jakichkolwiek konsultacji z przedstawicielami środowiska, którego zmiany te mają dotyczyć. Nikt nie konsultuje tych projektów i nie pyta sędziów o zdanie, a przecież mają wiedzę i doświadczenie w tym zakresie.

W pojęciu demokratycznego państwa prawnego mieści się również zasada poprawnej legislacji, a więc tworzenia dobrego prawa w drodze przejrzystej i czytelnej procedury. Brak dobrego prawa tworzy chaos.

Wczytajmy się w treść Informacji przedstawionej przez Krajową Radę Sądownictwa, by w sposób niebudzący wątpliwości pamiętać o tym, że sądy są niezależne, a sędziowie niezawiśli, ale także w postulaty reformy wymiaru sprawiedliwości zgłaszane przez Krajową Radę Sądownictwa i samych sędziów.
Trwa ładowanie komentarzy...